សំណួរនិងចម្លើយទូទៅ

ទស្សនៈចំពោះខ្លួនឯង

មុខខ្ញុំមានមុន តើខ្ញុំគួរធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យមុខខ្ញុំអស់មុនហើយរលោង?

ជាដំបូងប្អូនគួរដឹងថាអ្វីទៅជាមុន។ មុនជាជម្ងឺស្បែកដែលវាទាក់ទងទៅក្រពេញខ្លាញ់របស់ស្បែក ហើយវាមានឥទ្ធិពលលើមនុស្សគ្រប់ៗរូបគ្រប់ជាតិសាសន៍និងអាយុកាល។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយវាជាញឹកញាប់គឺមានឥទ្ធិពលលើយុវវ័យពិសេសគឺផ្ទៃមុខ ក និងស្មា។វាមិន បានបង្កជាគ្រោះថ្នាក់អ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែវាបន្សល់ទុកនូវស្លាកស្នាម។ ខាងក្រោមនេះជាគន្លឹះខ្លះៗសំរាប់ជួយប្អូនពេលប្អូនមានមុន
  • លាងសម្អាតផ្ទៃមុខយ៉ាងតិច២ដងក្នុងមួយថ្ងៃដោយសាប៊ូទឹកដោះគោ
  • កុំព្យាយាមញិចមុនដែលបណ្តាលឲ្យមានរោគឆ្លងរាលដាល និងធ្វើឲ្យមានស្នាមជាំ
  • ប្រសិនបើប្អូនមិនចង់ឲ្យកើតមុនសំរាប់ពេលវេលាពិសេសៗរបស់ប្អូនដូចជា ពិធីមង្គលការ ប្អូនអាចពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតបាន
  • សូមកុំយកដៃរបស់ប្អូនប៉ះផ្ទៃមុខដរាបណាប្អូនបានលាងដៃជាមុនសិន
  • ជូតកញ្ចក់ទូរសព្ទ័ឬកញ្ចក់វ៉ែនតាឲ្យបានញឹកញាប់ព្រោះវាជាប្រភពដែលជាប់ខ្លាញ់
  • ជៀសវាងការស្លៀកពាក់ស្តើង ឬគ្រឿងអលង្កានៅទីដែលសំបូរដោយផលប៉ៈពាល់
  • សក់ក៏ជាប្រភពដែលសម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់ សូមរៀបសក់ឲ្យមានរបៀបនិងយកចេញពីផ្ទៃមុខ។
ប្រសិនបើប្អូនកើតមុនធ្ងន់ធ្ងរ ប្អូនគួរស្វែងរកការផ្តល់យោបល់ពីវេជ្ជបណ្ឌិតឬប្អូនជំនាញស្បែក ដែលជាទូទៅយើងហៅថាប្អូនជំនាញរោគសើស្បែក។ ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

ទម្ងន់និងកំពស់ជាក្តីកង្វល់របស់ខ្ញុំ តើខ្ញុំគួរធ្វើដូចម្តេចទើបអាចកែប្រែបាន?

មនុស្សគ្រប់ៗរូបតែងតែមានរូបរាង និងកំពស់ខុសៗគ្នា។​ ចូរប្អូនព្យយាមស្វែងយល់ពីការចង់ ផ្លាស់ប្តូរកំពស់ឬទម្ងន់របស់ប្អូន។​ ឧទាហរណ៍ ព្រោះតែសម្ពាធពីមិត្តភក្តិ ឬសម្តីមួយចំនួន​(ការរិះគន់ ឬបន្តុះបង្អាប់)ពីមិត្តភក្តិទើបធ្វើឲ្យប្អូនបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើខ្លួនឯង។ ការសម្រក ឬដំឡើងទម្ងន់ប្អូនចំាបាច់ត្រូវតែញ៉ាំអាហារដែលផ្តល់នូវជីវជាតិដល់រាងកាយព្រមជា មួយនឹងលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ។ ប្អូនក៏គួតែពិភាក្សាជាមួយប្អូនជំនាញផ្នែកម្ហួបអាហារដើម្បីទទួល បានការណែនាំពីការរៀបចំផែនការម្ហូបអាហាររបស់ខ្លួនប្អូនផ្ទាល់។ ពេលខ្លះសំលៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងក៏អាចជួយធ្វើឲ្យប្អូនមើលទៅទាប ឬខ្ពស់, ធាត់ ឬស្គមដែរ។ចូរសាកល្បងស្លៀកសំលៀកបំពាក់ណាដែលសមនឹងរូបរាងប្អូន ដើម្បីធ្វើឲ្យប្អូនកាន់តែមានជំនឿ ចិត្តទោះបីជាប្អូនធាត់/ស្គម ឬខ្ពស់/ទាបក៏ដោយ។ ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

តើខ្ញុំគួរធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យស្បែកសនិងភ្លឺ?

ប្អូនហាក់ដូចជាបារម្ភពីសម្រស់នៃស្បែករបស់ប្អូនហើយ។ ចូរចាំថាមនុស្សគ្រប់ៗគ្នាមានពណ៌សម្បុរនៃស្បែកក៏ខុសគ្នាដែរ ហើយវាក៏បង្ហាញពីសុខភាពស្បែកនិងភាពរីករាយ។
ពណ៌សម្បុរស្បែកគឺអាស្រ័យលើហ្សែនដែលរួមមានរូបរាងកាយ អារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា ឬចរិក
លក្ខណៈដែលប្អូនបានទទួលពីឪពុកម្តាយរបស់ប្អូនចាប់តាំងពីប្អូនចាប់កំណើតមកម្លេះ។ ប្អូនមិន
អាចផ្លាស់ប្តូរហ្សែនរបស់ប្អូនបានទេព្រោះហ្សែនជាកត្តាជីវសាស្រ្តរបស់ខ្លួនប្អូនផ្ទាល់។
ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយប្រសិនបើប្អូនចង់ឲ្យស្បែករបស់ប្អូនមើលទៅសនិងភ្លឺនោះប្អូនអាចការពារ
ស្បែកប្អូនពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ ជាពិសេសគឺពេលដែលប្អូននៅក្រោមពន្លឺថ្ងៃក្តៅខ្លាំងបំផុត។ គួរពាក់មួក
អាវដៃវែង ហើយប្អូនអាចប្រើក្រែមលាបការពារស្បែកពីពន្លឺថ្ងៃផងដែរ។ បើប្អូនចង់ប្រើប្រាស់ផលិត
ផលដែលជួយធ្វើឲ្យស្បែកសប្អូនគួរពិគ្រោះយោបល់ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានជំនាញស្បែក ឬយើងហៅថាវេជ្ជបណ្ឌិតរោគសើស្បែក។

ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ
ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

 

ជីវិតនិងការសិក្សា

តើខ្ញុំត្រូវធ្វើដូចម្តេចទើបអាចកាត់បន្ថយស្ត្រេស?

ស្រ្តេសជាផ្នែកមួយនៃជីវិតមនុស្សយើង។ វាគឺជាប្រតិកម្មតបធម្មតាទៅលើអារម្មណ៍ បញ្ញា ឬ សកម្មភាពរាងកាយរបស់យើង។ វាអាចជាប្រតិកម្មវិជ្ជមានប្រសិនបើវាជួយអោយយើងដឹង, ជំរុញឲ្យយើងធ្វើអ្វីមួយ និងធ្វើឲ្យយើងចេះត្រៀមខ្លួនចំពោះគ្រោះថ្នាក់ផ្សងៗ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយវាក៏បានផ្តល់នូវភាពអវិជ្ជមាននៅពេលដែលប្រតិកម្មតបមានកំរិតខ្លាំង ដែលវាអាចបង្កើនឱកាសនៃ ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ព្រមទាំងបញ្ហាផ្សេងៗ។ ខាងក្រោមនេះជាគន្លឹះខ្លះៗដែលអាចជួយប្អូនឲ្យគ្រប់គ្រងស្រ្តេសបាន ៖
  • រក្សាអាកប្បកិរិយាជាវិជ្ជមាន
  • ចេះទទួលយកនូវអ្វីដែលកើតមានទោះជាប្អូនមិនអាចគ្រប់គ្រងបានក៏ដោយ
  • និយាយចេញនូវអារម្មណ៍ គំនិត និងការគិតផ្សេងៗជាជាងការទុកក្នុងចិត្តដែលអាចក្លាយជាកំហឹង
  • ចូរហាត់រៀនអនុវត្តនូវវិធីសំរាកបន្ធូរអារម្មណ៍ ដោយការដកដង្ហើមវែងៗ ឬស្តាប់ចំរៀង
កំសាន្ត
  • ការហាត់ប្រាណជាប្រចាំ រាងកាយរបស់ប្អូននឹងមានសមត្ថភាពប្រឆាំងជាមួយស្រ្តេសបាន
  • ទទួលទានអាហារដែលប្រកបដោយជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់
  • គួររៀនគ្រប់គ្រងពេលវេលា; កត់ទុកនូវកិច្ចការណាដែលសំខាន់ៗក្នុងកាលវិភាគ ហើយធ្វើវាជាប្រចាំក៏អាចជួយកាត់បន្ថយស្ត្រេសបានមួយផ្នែកដែរ
  • ចេះចែករំលែកពេលវេលាលំហែ ឬសំរាក ធ្វើអ្វីដែលប្អូនចូលចិត្ត​និងប្អូនចង់ធ្វើ
  • ត្រូវចេះសំរាកនិងគេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ រាងកាយយើងក៏ត្រូវការស្រូបយកថាមពលវិញ
ពី​ការទប់ទល់នឹងស្រ្តេស
  • កុំរំពឹងថាការទទួលទានជាតិស្រវឹង គ្រឿងញៀន ឬអាហារអាចកាត់បន្ថយស្រ្តេសបាន
ហើយក៏គួរតែកុំទទួលទានកាហ្វេច្រើនពេក
  • អាចស្វែងរកបណ្តាញសង្គមដែលគាំទ្រផ្លូវចិត្តដល់ប្អូន ប្អូនក៏គួរចំណាយពេលវេលាជាមួយ​មិត្តភក្តិ ក្រុមគ្រួសារ ឬប្អូនណាដែលយល់ចិត្តប្អូន
  ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

តើគួរធ្វើដូចម្តេចទើបគេងលក់ស្រួល?

វាជាការចាំបាច់ណាស់សំរាប់ប្អូនក្នុងការទទួលទានដំណេកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ វានឹងជួយឲ្យប្អូនភ្ញាក់ឡើងប្រកបដោយភាពស្វាហាប់និងពោរពេញដោយថាមពល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលខ្លះវាអាចនឹងពិបាកងងុយគេងរឺគេងឲ្យលក់ព្រោះតែបញ្ហាផ្លូវអារម្មណ៍និងបរិយាកាសនៅកន្លែងគេង។ ខាងក្រោមនេះជាគន្លឹះខ្លះៗដែលអាចជួយប្អូនឲ្យគេងលក់ស្កប់ស្កល់ ៖
  • ព្យាយាមគេងអោយទៀងទាត់(ម៉ោងគេងនិងម៉ោងភ្ញាក់)
  • គួរឆ្លៀតគេងបន្តិចប្រសិនបើប្អូនគេងមិនលក់ពីពេលយប់
  • ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យក្នុងផ្ទះមានពន្លឺថ្ងៃចូលគ្រប់គ្រាន់ ហើយកន្លែងរៀនមានរបៀប
  • គួរព្យាយាមបង្កើតបរិយាកាសគេងដែលជួយបន្ធូរអារម្មណ៍ប្អូន, បន្ទប់របស់ប្អូនគួរតែត្រជាក់
និងស្ងាត់ គ្រែគេងគួរតែមានផាសុកភាព ហើយពន្លឺក្នុងបន្ទប់គួរតែល្មមសមតាមដែលប្អូន ចូលចិត្ត។
  • គួរទទួលទានអាហារណាដែលសមប្រកបសំរាប់រាងកាយ និងហាត់ប្រាណជាប្រចាំ
  • កុំទទួលទានអាហារច្រើននៅពេលយប់
  • កុំទទួលទានភេសជ្ជៈពេលយប់ ជាពិសេសកាហ្វេនិងជាតិស្រវឹង
  • បន្ធូរអារម្មណ៍ដែលតានតឹង; មិនសប្បាយចិត្ត; មួរម៉ៅ និងស្ត្រេស ហើយដកដង្ហើមមួយៗ
ឬប្អូនអាចស្តាប់ចំរៀងបែបមនោសញ្ចេតនាមុនពេលគេងជាដើម។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

តើខ្ញុំគួរធ្វើដូចម្តេចទើបអាចក្លាយជាសិស្សពូកែ ហើយធ្វើឲ្យការចងចាំខ្ញុំបានល្អ?

ប្អូនរាល់គ្នាសុទ្ធតែចង់ធ្វើឲ្យការសិក្សារបស់ខ្លួនទទួលបានលទ្ធផលល្អ ហើយវាអាចនឹងពិបាកសំរាប់ការព្យាយាមចងចាំគ្រប់រឿងនៅពេលដែលយើងជាប់រវល់ខ្លាំង។​ ប៉ុន្តែមានកំណាព្យខ្មែរមួយឃ្លា បានលើកឡើងថា “ចេះមកពីខំរៀន មានមកពីខំរក”។ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការយល់ពីការរៀនសូត្រផ្ទាល់ខ្លួន ព្រោះមនុស្សម្នាក់ៗមានវិធីរៀន រៀងៗខ្លួន។ អ្នកខ្លះរៀនដោយមើល; ដោយការនិយាយ; ដោយសរសេរ ឬអាន ហើយអ្នកខ្លះវិញឮរៀនដោយរួមបញ្ចូលទាំងអស់ខាងលើនេះ។ គន្លឹះក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រគឺត្រូវយល់ពីអត្ថន័យនៃប្រធានបទហើយអាចធ្វើការបំបែក ឬបំលែង សំរាប់យល់ខ្លួនឯង។ អាចចេះគិតពីអ្វីដែលប្អូនបានរៀន និងចេះបំលែងទៅជាការអនុវត្តន៍ នេះក៏ជាការរៀនដែរ។ ខាងក្រោមនេះជាគន្លឹះខ្លះៗដែលប្អូនអាចជ្រើសរើសថាតើមួយណាសមនឹងប្អូនសំរាប់វិធីរៀនដែលល្អបំផុត ៖
  • ពង្រឹងការចងចាំ
ព្យាយាមអានមេរៀនឲ្យលឺៗច្រើនដង ហើយចំលងដោយសរសេរ ឬអាចឲ្យអ្នកណាម្នាក់អាន អោយលឺៗរួចប្អូនធ្វើការសង្ខេបពីអត្ថន័យរបស់វា។
  • ធ្វើកំនត់សំគាល់
ធ្វើការកត់នូវចំនុចសំខាន់ៗពេលនៅរៀន និងប្រើប្រយោគខ្លីៗដើម្បីងាយស្រួលចាំ។ សាកល្បង ធ្វើកំនត់សំគាល់ផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែនៅរក្សាអត្ថន័យដើម។ ប្អូនក៏គួរតែព្យាយាមបង្កើតជាអក្សរកាត់ ដែលអាចជួយឲ្យប្អូនធ្វើកំនត់ចំណាំបានលឿន។ ប្អូនក៏អាចសរសេរបន្ថែមពីលើកំនត់ចំណាំ របស់ប្អូនដើម្បីឲ្យប្អូនស្រួលយល់ ក្រោយពេលរៀនរួចនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃការសិក្សារបស់ប្អូន។
  • ប្រើប៊ិចហាយឡាយ
ប្អូនអាចប្រើប៊ិចហាយឡាយដែលមានពណ៌លេចដើម្បីសំគាល់ពាក្យ ឬប្រយោគសំខាន់ៗ ខណៈពេលដែលប្អូនអានឬសរសេរ។ វានឹងអាចជួយធ្វើឲ្យប្អូនងាយស្រួលចាំ និងងាយរកពាក្យ ទាំងនោះ។
  • ការពិនិត្យមើលឡើងវិញ
នៅពេលដែលប្អូនរៀនចប់ ប្អូនគួរតែធ្វើការមើលឡើងវិញនិងកំនត់នូវចំនុចមួយចំនួនដែលជា ចំនុចសំខាន់ ព្រមទាំងដៅចំនុចណាខ្លះដែលយើងត្រូវធ្វើការសិក្សាបន្ថែម។
  • ការសិក្សាជាក្រុម
ការសិក្សាជាក្រុមក៏ជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការជួយបង្កើននូវចំនេះ និងអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហា ផ្សេងៗក្នុងការសិក្សាដែលប្អូនបានជួប ដោយការពិភាក្សាជាក្រុមប្អូននឹងចែករំលែកគំនិត យោបល់រវាងគ្នានិងគ្នា។
  • ការរៀបផែនការ
ប្អូនគួរៀបចំកាលវិភាគរៀនសូត្ររបស់ខ្លួនតាមលំដាប់លំដោយ និងម៉ោងពេលតាមមុខវិជ្ជា នីមួយៗ ។​ ពិសេសប្អូនត្រូវតែគោរពពេលវេលាខ្លួឯងដោយកំនត់ម៉ោងពេលសិក្សាតាមកាល វិភាគដែលបានកំនត់ ហើយប្អូនក៏ត្រូវបែងចែកពេលវេលាសំរាប់សំរាកខ្លួនឯងផងដែរ។
  • ការលើកទឹកចិត្ត
ត្រូវទុកពេលវេលាសំរាកសំរាប់ ឬជាការលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯង បន្ទាប់ពីខំសិក្សាហើយ ឬបន្ទាប់ពីទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ ការថែរក្សាសុខភាពដោយធ្វើឲ្យមានភាពស្មើគ្នារវាងការសិក្សា និងការសំរាកលំហែពិតជាមាន សារៈសំខាន់ណាស់។ ខាងក្រោមនេះជាគន្លឹះខ្លះៗដែលប្អូនអាចជួយប្អូនចងចាំមេរៀនក្នុងការសិក្សា ៖
  • ចូរអង្គុយនៅកន្លែងណាដែលប្អូនអាចមើលនិងស្តាប់គ្រូបានច្បាស់ល្អ។ ប្រសិនបើប្អូនអង្គុយក្រោយនោះប្អូនអាចនឹងត្រូវរំខានដោយមិត្តរួមថ្នាក់ហើយប្អូនមិនអាចផ្តោតអារម្មណ៍រៀនបាន
  • ពេលប្អូនមានបញ្ហា រឺមានអារម្មណ៍ថាតប់ប្រមល់ប្អូនអាចនឹងមានអារម្មណ៍មិនមូលក្នុងការរៀន ដូច្នេះប្អូនត្រូវតាំងចិត្តទុកបញ្ហាមួយឡែក ទើបប្អូនអាចមានគំនិតនិងផ្តោលលើការសិក្សាបាន។
  • ប្អូនត្រូវហ៊ានសួរប្រសិនបើប្អូនមិនយល់​រឺប្អូនចង់បានពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទដែលគ្រូបង្ហាញ
  • ព្យាយាមស្តាប់គ្រូពន្យល់និងត្រូវចេះកត់ត្រានូវចំនុចសំខាន់ៗ ការស្តាប់ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុង
ការរៀន។ ប្រសិនបើអាច ប្អូនគួរសុំគ្រូថតសំលេងគាត់ពេលគាត់កំពុងពន្យល់ វានឹងងាយស្រួល សំរាប់ប្អូន ស្តាប់និងកត់នូវចំនុចសំខាន់ៗពេលក្រោយ។ ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

ទំនាក់ទំនង

ខ្ញុំទើបបែកគ្នាជាមួយសង្សារ ខ្ញុំពិបាកចិត្តណាស់។ តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបានដើម្បីឲ្យឆាប់ភ្លេចគេ?

ការបែកបាក់ស្នេហាជាមួយដៃគូវាជារឿងដែលពិបាកពិពណ៌នា ព្រោះថាអារម្មណ៍ផ្សេងៗអាចនឹងកើតមានខុសៗគ្នា ដូចជាមានអារម្មណ៍ខឹង សោកសៅ ពិបាកចិត្ត ហើយរិតតែពិបាកធ្វើឲ្យអារម្មណ៍ ទាំងនេះចេញពីខ្លួនយើងបានដោយងាយណាស់។ យើងត្រូវការពេលវេលាដើម្បីជួយសំរាល និងដោះស្រាយជាមួយអារម្មណ៍ទាំងនេះ ពេលវេលានៃការសំរាលអារម្មណ៍ទាំងនេះក៏ខុសៗគ្នាដែរសំរាប់មនុស្សម្នាក់ៗ។ បើប្អូនធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូទោះរយៈពេលខ្លី ឬវែងក្តី ក៏វាពិបាកនឹងបំភ្លេចគេណាស់ព្រោះប្អូនធ្លាប់មានអនុស្សាវរីយ៍ជាមួយគ្នា ដូច្នេះហើយទើបយើងឈឺចាប់ ឬសោកសៅ។ ប៉ុន្តែប្អូនអាចបន្ថយនូវភាពសោកសៅដោយចំណាយពេលវេលានៅជាមួយមនុស្សដែលប្អូនចូលចិត្ត; មិត្ត ភក្តិ ឬក្រុមគ្រួសារឲ្យបានច្រើន ហើយនិងចំណាយពេលវេលាធ្វើកិច្ចការដែលប្អូនចូលចិត្ត។ ទាំងអស់នេះនឹងអាចជួយប្អូនឲ្យភ្លេចនូវភាពសោកសៅបានខ្លះ។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

ខ្ញុំស្រលាញ់មនុស្សម្នាក់ គេមិនស្រលាញ់ខ្ញុំទេ។ តើគួរធ្វើដូចម្តេចទើបអាចឲ្យគេចាប់អារម្មណ៍ មកលើខ្ញុំ?

ប្រសិនបើប្អូនណាម្នាក់ចូលចិត្តឬស្រលាញ់ប្អូននោះ វាក៏ព្រោះតែប្អូនជាប្អូន ដូច្នេះសូមកុំព្យាយាម កែប្រែខ្លួនប្អូនព្រោះតែធ្វើអោយប្អូនដទៃចាប់អារម្មណ៍​ ពេលនោះប្អូននឹងមិនមែនជាប្អូនទេ។ វាពិបាកខ្លាំងណាស់នៅពេលដែលប្អូនស្រលាញ់នរណាម្នាក់ ហើយគេមិនចូលចិត្តប្អូននោះ ប្រសិនបើប្អូនបានដឹងហើយគួរតែទទួលស្គាល់និងព្យាយាមចាប់អារម្មណ៍លើរឿងផ្សេងវិញ។ ប្រសិនបើប្អូនចូលចិត្តប្អូនណា ព្យាយាមស្វែងយល់ពីគេ សិក្សាពីប្រវត្តិគេ (ចំនង់ចំនូលចិត្ត; បុគ្គលិក លក្ខណៈ; អត្តចរិក)ជាដើម។ បើចរិកលក្ខណៈប្អូនទាំងពីរដូចគ្នា មិត្តភាពអាចនឹងកើតមានហើយ ទំនាក់ទំនងផ្នែកអារម្មណ៍(មនោសញ្ចេតនា)នឹងកើតមានជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែត្រូវចងចាំថាមនោសញ្ចេតនាជារឿងមិនអាចបង្ខំបានទេ ព្រោះវាមិនមែនជាអារម្មណ៍របស់ប្អូន។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

សុខភាពបន្តពូជ

តើជម្ងឺហ៊ីវ/អេសដ៍ឆ្លងតាមរបៀបណា? វាអាចឆ្លងតាមការថើប ការប៉ៈពាល់ ឬដោយការប្រា ស្រ័យទាក់ទង់គ្នាផ្សងៗទេ?

ជាបឋម វាមានសារៈប្រយោជន៍ណាស់សំរាប់យើងគ្រប់ៗគ្នាក្នុងការយល់ដឹងឲ្យច្បាស់ពីអ្វីទៅជា ហ៊ីវ និងអេដស៏។ ហ៊ីវ(HIV) មានន័យថាមេរោគម្យ៉ាងដែលបំផ្លាញប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្ស។ ហ៊ីវ បំផ្លាញប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ (ក្នុងខ្លួនមនុស្សមានប្រពន្ធ័ម្យ៉ាងដែលប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជម្ងឺ) ដែលគេហៅថាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្ស ហើយវាអាចឈានទៅរកជម្ងឺអេដស៍ (AIDS)ដែល អេដស៍ មានន័យថាបណ្តុំរោគសញ្ញាដែលកើតក្រោយពីប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្សចុះខ្សោយ។ ហ៊ីវ(HIV) ជាមេរោគម្យ៉ាងដែលវាយប្រហារទៅលើប្រព័ន្ធការពាររាងកាយរបស់មនុស្ស ធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយយើងមិនអាចទប់ស្កាត់នូវមេរោគឆ្លងនានា។ ហ៊ីវ(HIV) ជាដំនាក់កាលដំបូងរបស់ ជម្ងឺអេដស៍ (AIDS)។ ប្អូនជម្ងឺអេដស៍ (AIDS) នឹងឈឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ពីជម្ងឺឧកាសនិយមនានា ដែលឆ្លងចូលបន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្សត្រូវបានបំផ្លាញ។ ប្អូនអាចនឹងឆ្លងជម្ងឺហ៊ីវ(HIV)ប្រសិនបើប្អូនរួមភេទដោយមិនបានការពារ(មិនពាក់ស្រោមអនាម័យ)ជាមួយដៃគូដែលមានផ្ទុកមេរោគនេះ។ មេរោគហ៊ីវ(HIV)អាចចម្លងពីម្នាក់ទៅម្នាក់បានតាមរយៈ ឈាម ទឹកកាម​(រួមទាំងទឹករំអិលដែលចេញពីខ្លួនមនុស្ស “ទឹករងៃ”) និងទឹករំអិលរបស់នារីជាដើម។ វាជាទូទៅចម្លងតាមការរួមភេទតាមរន្ធយោនីនិងរន្ធគូទដោយមិនបានការពារ ហើយវាក៏អាចចម្លងតាមរយៈឧបករណ៍ជំនួយផ្លូវភេទផ្សេងៗ សារ៉ាំង និងម្ជុល។ វាកម្រនឹងកើតមានណាស់ចំពោះការឆ្លងតាមរយៈឱរាល់សិច(រួមភេទតាមមាត់) ប៉ុន្តែវាក៏ប្រថុយខ្លាំងណាស់ដែរប្រសិនបើប្អូនដែលមានមេរោគហ៊ីវ(HIV)បញ្ចេញទឹកកាមរបស់គេចូលក្នុងមាត់របស់យើងហើយយើងមានដំបៅក្នុងមាត់ ឬមានរបួសតាមអញ្ចាញធ្មេញ។ ហ៊ីវ(HIV)​ មិនអាចចម្លងពីម្នាក់ទៅម្នាក់តាមរយៈការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃនោះទេ។ មានន័យថាប្អូនមិន អាចឆ្លងហ៊ីវ(HIV)ដោយការចាប់ដៃគ្នា ឱបគ្នា ថើបគ្នា ឬ ការប្រើប្រាស់របស់របររួមគ្នា ញ៉ាំអាហារ រួមគ្នា ងូតទឹកដោយប្រើកន្សែងរួមគ្នា ប្រើប្រាស់បង្គន់អនាម័យរួមគ្នា​ ឬ ងូតក្នុងអាងហែលទឹករួមគ្នា នោះទេ។ ហ៊ីវ(HIV)អាចចម្លងពីម្នាក់ទៅម្នាក់តាមរយៈការរួមភេទជាមួយដៃគូផ្ទុយភេទគ្នា ឬការរួមភេទជាមួយដៃគូដែលមានភេទដូចគ្នា(ស្រីនិងស្រី ប្រុសនិងប្រុស)ជាដើម។ ដោយឡែកការរួមភេទរវាងបុរសនិងបុរសគឺវាងាយនឹងឆ្លងមេរោគហ៊ីវ(HIV)ណាស់ ចំណែកស្រ្តីដែលរួមភេទជាមួយស្រ្តីមានអត្រា ភាគរយតិចជាង។ បច្ចុប្បន្ននេះពុំទាន់មានឱសថសំរាប់ព្យាបាលជម្ងឺហ៊ីវ(HIV) ឬអេដស៍ (AIDS) ទេ ប៉ុន្តែយើងមាន ឱសថសំរាប់ជួយព្យាបាលលើចង្កោមរោគសញ្ញា(មេរោគឱកាសនិយម)។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

តើការរួមសង្វាស(រួមភេទ)របស់ប្អូនមានរយៈពេលប៉ុន្មាន?

ផ្នែកសំខាន់បំផុតក្នុងការរួមភេទគឺប្អូនរាល់គ្នាគួរចំណាយពេលវេលាធ្វើយ៉ាងណាឲ្យដៃគូរបស់ខ្លួន ទទួលបានក្តីសុខ និងការពេញចិត្តជាជាងការគិតពីពេលវេលានៃការរួមភេទ។ ជាមធ្យមបុរសត្រូវការពេលពី ៣ ទៅ ១៣នាទីអំឡុងពេលរួមភេទមុនពេលដែលគេចេញទឹកកាម (គិតចាប់ពីពេលដែលបុរសស៊កលិង្គទៅក្នុងយោនីរហូតដល់ចេញទឹកកាម)។ មនុស្សស្រីអាចត្រូវការពេលច្រើនជាងបុរសមុនពេលដែលគេដល់ទីជម្រៅ។ ទាំងនេះមិនគិតដល់ការឱបថើប ការស្ទាបអង្អែលឬប៉ះពាល់គ្នាមុនពេលរួមភេទ ដែលចំណាយពេលជាច្រើននាទី ឬម៉ោងអាស្រ័យលើដៃគូ នីមួយៗ និងស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ ដៃគូនីមួយៗគឺខុសៗគ្នា។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។  

តើភាពបរិសុទ្ធ(ព្រហ្មចារីណ៍)ជាអ្វី? ខ្ញុំអាចបាត់បង់វាដោយរបៀបណា? ហើយខ្ញុំអាចយក វាមកវិញបានទេ?

ជាចំបងយើងគួរតែយល់ពាក្យថា “ភាពបរិសុទ្ធ/ព្រហ្មចារីណ៍” ។ ភាពបរិសុទ្ធ គឺសំដៅដល់ភាពមិនទាន់រួមភេទរបស់មនុស្សប្រុស/ស្រី។ មនុស្សនៅបរិសុទ្ធជាមនុស្សដែលមិនធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទ(មិនធ្លាប់រួមភេទ)។ ការបាត់បង់ភាពបរិសុទ្ធ គឺនៅពេលដែលបុរស/ស្រ្តីបានរួមភេទជាមួយដៃគូជាលើកដំបូង។ មុនពេលដែលប្អូនរួមភេទជាលើកដំបូងប្អូនអាចនឹងទទួលបាននូវបទពិសោធពីការថើប ការឱប ការប៉ះពាល់ខ្លួនប្រាណផ្សេងៗពីដៃគូប្អូន ប៉ុន្តែប្អូននៅតែបរិសុទ្ធ ដរាបណាប្អូនបានរួមភេទជាលើកដំបូងទើបប្អូនអស់ភាពបរិសុទ្ធ។ ប្អូនអាចបាត់បង់ភាពបរិសុទ្ធតែម្តងគត់ក្នុងមួយជីវិតដោយមិនមានម្តងទៀតទេ។ សំរាប់ស្ត្រីអាចនឹងមានឈាមបន្តិចបន្តូចខណៈពេលរួមភេទលើកដំបូង។ វាជាធម្មជាតិរបស់ស្រ្តីសូមប្អូនកុំបារម្ភ។ វាក៏អាចដែរការរួមភេទជាលើកដំបូងរបស់ស្រ្តីពុំមានឈាម។ ការដែលមានឈាមបន្តិចបន្តួចបណ្តាលមកពីការដាច់សន្ទះព្រហ្មចារីណ៍ ឬភ្នាសសន្ទះរន្ធយោនី ដែលជាសន្ទះស្បែកស្តើងនៅបាំងទ្វារមាសរបស់ស្រ្តី។ វាមិនបានបិទបាំង(រន្ធយោនី)ជិតឈឹងនោះទេដោយនៅមានរន្ធតូចមួយសំរាប់ឲ្យស្ត្រីមានធ្លាក់ឈាមរដូវ។ រន្ធតូចមួយនេះមានទំហំប្រហែលប៉ុនចង្អុលដៃប៉ុណ្ណោះ។ ខណៈពេលរួមភេទលើកដំបូងសន្ទះព្រហ្មចារីណ៍នឹងយឺត(តឹងយារ) ហើយវានឹងធ្វើអោយមានអារម្មណ៍ឈឺបន្តិចបន្តួច។ ជួនកាលសន្ទះព្រហ្មចារីណ៍អាចនឹងដាច់ឬរហែកប្រសិនបើវាយារខ្លាំងរហ័សពេក កត្តានេះហើយដែលបណ្តាលអោយមានឈាមនៅពេលរួមភេទលើកដំបូង។ ប៉ុន្តែការឈឺចាប់និងការហូរឈាមនឹងមិនអាចកើតមានប្រសិនបើទទួលបានការបបោសអង្អែលប្រដាប់ភេទស្រ្តី អំឡុងពេលរួមភេទ។ នៅប្រទេសមួយចំនួន​(វប្បធម៌ខ្លះ) តែងតែសំគាល់លើការដាច់សន្ទះព្រហ្មចារីណ៍ ឬការហូរឈាម របស់ស្រ្តីនៅពេលរួមភេទជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពបរិសុទ្ធ។ ប៉ុន្តែស្រ្តីមួយចំនួនពុំមានការហូរឈាមក្នុងពេលរួមភេទជាលើកដំបូងនោះទេ ដោយហេតុផលថាសន្ទះព្រហ្មចារីណ៍របស់គាត់អាចដាច់ ឬ រហែកនៅពេលដែលគាត់លេងកីឡា ឬសកម្មភាពផ្សងៗទាក់ទងនឹងកាយសម្ព័ន្ធ ដែលនេះជាធម្ម ជាតិប៉ុណ្ណោះ។ ការរួមភេទលើកដំបូងជាការសំរេចចិត្តដ៏ធំ​ ព្រោះថាប្អូនអាចរីករាយឬសោកស្តាយនៅពេលព្រមគ្នា ប្អូននឹងមានចម្ងល់ថាតើវាឈឺទេ? ហើយតើប្អូននិងដៃគូនឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយត្រឹមត្រូវឬអត់? ពេលដែលប្អូនសំរេចចិត្តរួមភេទលើកដំបូងប្អូនអាចនឹងសួរខ្លួនឯងថាតើវាយ៉ាងម៉េច? ខ្ញុំចូលចិត្តវា អត់? តើខ្ញុំធ្វើនេះត្រូវ ឬអត់? ចូរស្តាប់គ្នាទៅវិញទៅមក គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងមិនត្រូវធ្វើអ្វី ដែលប្អូនមិនចង់ធ្វើ ហើយអ្វីដែលដៃគូប្អូនមិនចង់ធ្វើគួរតែកុំបង្ខំគេឲ្យធ្វើ។ ទោះបីជាប្អូនសំរេចចិត្តថា ប្អូននឹងរួមភេទក៏ដោយ ក៏ប្អូនអាចប្រាប់ដៃគូប្អូនឲ្យឈប់ ឬសុំឲ្យគេឈប់ប្រសិនបើប្អូនមានអារម្មណ៍ថាមិនស្រួលចិត្ត ព្រោះពុំមាននរណាម្នាក់មានសិទ្ធិមកបង្ខំឲ្យប្អូនធ្វើអ្វីដែលប្អូនមិនចង់ធ្វើនោះទេ។ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់សំរាប់ប្អននិងដៃគូដើម្បីឲ្យអ្នកទាំងពីរមានអារម្មណ៍ថាស្រួលចិត្តនិង ទទួលការយល់ព្រមរវាងគ្នានិងគ្នាក្នុងការរួមភេទ។ ចូរប្អូនកុំដាក់សម្ពាធចំពោះរឿងនេះពេក។ សូមប្អូនចងចាំថារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានតាក់តែងច្បាប់មួយដែលចែងថាប្រជាជនគ្រប់រូបចាប់ពីអាយុ ១៥ឆ្នាំឡើងទៅទើបអាចមានសិទ្ធិក្នុងការសម្រេចចិត្តរួមភេទបានដោយមិនផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់រដ្ឋ។ ប្អូនក៏ត្រូវចាំក្នុងចិត្តថាប្អូននិងដៃគូប្អូនអាចនឹងមានផ្ទៃពោះ ឬអាចនឹងឆ្លងជម្ងឺផ្សេងៗបាន បើទោះបីវាជាការរួមភេទលើកដំបូងក៏ដោយ​។ ដូច្នេះកុំភ្លេចឲ្យសោះត្រូវប្រើស្រោមអនាម័យរាល់ពេលរួម ភេទ បើប្អូនសម្រេចថារួមភេទមុនរៀបការ។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។

តើការបបោសអង្អែល(ធ្វើឲ្យស្រើបស្រាល) អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពដែរឬទេ?

ជាបឋមប្អូនគួរយល់ពាក្យថាការបបោសអង្អែលជាអ្វី? ការបបោសអង្អែល (ធ្វើឲ្យស្រើបស្រាល)គឺជាកាយវិការពេលដែលប្អូនណាម្នាក់ប៉ះត្រង់ចំនុចសំខាន់ (អង្គជាតិបុរស ឬទ្វារមាសស្រ្តី/លិង្គ ឬ យោនី)របស់ខ្លួន ហើយបានធ្វើឲ្យមានអារម្មណ៍សុខស្រួលផ្លូវភេទ។ ព្រោះតែការបបោសអង្អែលធ្វើអោយមនុស្សមានអារម្មណ៍ល្អវាបានផ្តល់នូវផលជាវិជ្ជមានជាចំបង។​ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយប្អូនរាល់គ្នាគួរតែប្រយ័ត្នចំពោះការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទៅប៉ះត្រង់ចំនុចសំខាន់នោះព្រោះវាអាចបណ្តាលឲ្យគ្រោះថ្នាក់បាន។   ប្អូនអាចទូរសព្ទ័មកបណ្តាញទូរសព្ទ័ជំនួយកុមារកម្ពុជា លេខ១២៨០ គ្រប់ពេលដោយឥតគិតថ្លៃ  ប្រសិនបើប្អូនត្រូវការសេវាគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងពត៌មានបន្ថែមពីប្រធានបទនេះ។